AstroNews:Atmosfera Plutona zbadana
Z Astropedia
15 marca 2009
Przy pomocy teleskopu VLT astronomowie zbadali atmosferę Plutona. Znaleźli nieoczekiwanie dużo metanu i odkryli, że jest cieplejsza niż powierzchnia tej planety karłowatej.
O istnieniu atmosfery Plutona wiadomo od lat osiemdziesiątych. Składa się ona głównie z azotu, ze śladami metanu i prawdopodobnie tlenku węgla. Atmosfera istnieje tylko w okresie, gdy Pluton znajduje się w części swojej orbity bliższej Słońcu. Gdy się oddala, atmosfera prawdopodobnie zamarza i spada na powierzchnię. Okres orbitalny Plutona wynosi 248 lat.
Dzięki obserwacjom zakryć gwiazd przez Plutona udało się zbadać atmosferę dokładniej. Udało się w ten sposób ustalić, że zewnętrza część atmosfery ma temperaturę o 50 stopni większą niż powierzchnia planety i osiąga minus 170 stopni Celsjusza. Te obserwacje nie dawały jednak informacji o części atmosfery bliskiej powierzchni Plutona.
Najnowsze obserwacje wykonane przy pomocy Very Large Telescope wykonane spektrografem CRyogenic InfraRed Echelle Spectrograph (CRIRES) pozwoliły na zbadanie dolnej części atmosfery Plutona. Okazało się, że zawiera więcej metanu niż do tej pory przypuszczano oraz że jest cieplejsza od powierzchni o około 40 stopni (czyli ma minus 180 stopni Celsjusza).
Okazuje się, że w atmosferze Plutona im wyżej, tym wyższa temperatura. Wzrasta ona o 3 do 15 stopni na kilometr. Na Ziemi jest przeciwnie, temperatura zazwyczaj spada z wysokością o około 6 stopni na kilometr.
Obserwacje pokazały też, że metan jest drugim pod względem ilości gazem w atmosferze Plutona - stanowi pół procent cząsteczek. "Udało nam się pokazać, że takie ilości metanu odgrywają istotną rolę w procesach grzania w atmosferze i mogą wyjaśnić zmiany jej temperatury z wysokością", mówi Emmanuel Lellouch z Observatoire de Paris we Francji, główny autor artykułu opublikowanego w "Astronomy & Astrophysics".
Istnieją dwa modele wyjaśniające własności atmosfery. W pierwszym zakłada się, że powierzchnia Plutona jest pokryta cienką warstwą metanu, która hamuje sublimację azotu. Według drugiego na powierzchni występują fragmenty czystego metanu.
